Przejdź do treści
egzaminpodatkowy.pl

Dawna baza pytań · dział I

Źródła prawa i wykładnia prawa — pytania z dawnej bazy

Dział I wykazu: Źródła prawa i wykładnia prawa. 40 pytań testowych i 46 pytań otwartych.

Dział obejmował hierarchię źródeł prawa w Konstytucji, ogłaszanie aktów normatywnych, vacatio legis, upoważnienia do wydawania rozporządzeń i reguły wykładni — językowej, systemowej, celowościowej i historycznej, z wnioskowaniami a maiori ad minus, a minori ad maius i a contrario.

W nowej formule to nadal dziedzina z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy — w teście i na części ustnej. Z wykazu aktów prawnych dotyczą jej Konstytucja RP, ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych, ustawa o umowach międzynarodowych i rozporządzenie w sprawie zasad techniki prawodawczej. Kandydaci z ograniczonym zakresem (prawnicy, biegli rewidenci, funkcjonariusze SCS) jej nie zdają.

Baza sprzed zmiany przepisów — archiwum

To dawna jawna baza pytań: wykaz pytań i zadań, który Komisja ustaliła (uchwała PKE nr 4/VIII/2023 z 28 kwietnia 2023 r.) i stosowała do egzaminów od 1 lipca 2023 r. do 30 czerwca 2026 r. Od 1 lipca 2026 r. egzamin odbywa się w nowej formule, a Komisja nie publikuje pytań — na egzaminie będą inne pytania. Część przepisów zmieniła się od czasu ułożenia wykazu. Pytań usuniętych z bazy 1 lipca 2023 r. tu nie ma. Wykaz nie zawierał odpowiedzi.

Co zmieniło się w egzaminie →

Pytania testowe

40 poz.

  1. 1.Zgodnie z Konstytucją RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły, są:

    • a)wyłącznie akty prawa miejscowego,
    • b)rozporządzenia oraz akty prawa miejscowego,
    • c)akty prawa miejscowego oraz zarządzenia.
  2. 2.Zgodnie z Konstytucją RP nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze:

    • a)ustawy oraz rozporządzenia wydanego na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie,
    • b)ustawy oraz aktu prawa miejscowego,
    • c)ustawy oraz rozporządzenia unijnego.
  3. 3.Jednostki samorządu terytorialnego mają prawo ustalania wysokości podatków i opłat lokalnych:

    • a)w zakresie określonym w ustawie,
    • b)na podstawie upoważnienia ministra właściwego do spraw finansów publicznych,
    • c)bez ograniczeń.
  4. 4.Rozporządzenia Ministra Finansów są publikowane w:

    • a)Monitorze Skarbowym,
    • b)Monitorze Polskim,
    • c)Dzienniku Ustaw.
  5. 5.Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego:

    • a)jest źródłem prawa,
    • b)nie jest źródłem prawa,
    • c)niekiedy jest źródłem prawa.
  6. 6.Reguły kolizyjne służą do usuwania:

    • a)luk w prawie,
    • b)niejasności w prawie,
    • c)sprzeczności przepisów prawa.
  7. 7.Która z podanych formuł umieszczona w akcie normatywnym byłaby klauzulą derogacyjną:

    • a)traci moc rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2015 r.,
    • b)rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 maja 2015 r.,
    • c)minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb zwrotu akcyzy w eksporcie.
  8. 8.W myśl Konstytucji RP:

    • a)każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie,
    • b)nakładanie podatków i innych danin publicznych może nastąpić w drodze ustawy lub rozporządzenia.
    • c)Rada Ministrów może uznać uchwalony przez siebie projekt ustawy podatkowej za pilny.
  9. 9.Z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wystąpić może:

    • a)wyłącznie Naczelny Sąd Administracyjny,
    • b)Naczelny Sąd Administracyjny lub wojewódzki sąd administracyjny,
    • c)Naczelny Sąd Administracyjny, Wojewódzki Sąd Administracyjny lub strona postępowania.
  10. 10.Trybunał Konstytucyjny orzeka w sprawach:

    • a)ważności wyborów do Sejmu i Senatu,
    • b)ważności wyboru Prezydenta,
    • c)zgodności ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją RP.
  11. 11.Zasady i tryb ogłaszania aktów normatywnych określa:

    • a)ustawa,
    • b)zarządzenie Prezesa Rady Ministrów,
    • c)decyzja Prezesa Rady Ministrów.
  12. 12.Zgodnie z przyjętą w Polsce praktyką legislacyjną wspartą orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, vacatio legis w przypadku ustaw podatkowych dotyczących podatków dochodowych powinno wynosić przynajmniej:

    • a)14 dni,
    • b)30 dni,
    • c)90 dni.
  13. 13.Akty prawa miejscowego obowiązują:

    • a)na obszarze działania organów, które je ustanowiły,
    • b)wszystkich obywateli, bez względu na obszar działania organów je stanowiących,
    • c)na obszarze działania wszystkich organów, niezależnie od tego który je ustanowił.
  14. 14.Upoważnienie do wydania rozporządzenia zawarte w ustawie powinno określać właściwy organ do jego wydania:

    • a)w każdym przypadku,
    • b)tylko w wyjątkowych sytuacjach,
    • c)tylko wtedy gdy nakłada na obywateli obowiązki.
  15. 15.Organ upoważniony do wydania rozporządzenia swoje kompetencje w zakresie jego wydania:

    • a)może przekazać innemu organowi,
    • b)nie może przekazać innemu organowi,
    • c)może przekazać innemu organowi, w szczególnie uzasadnionym przypadku.
  16. 16.Zarządzenia wydawane na podstawie ustaw:

    • a)nie mogą stanowić podstawy decyzji adresowanej do obywateli,
    • b)mogą stanowić podstawę decyzji adresowanej do obywateli,
    • c)mogą stanowić podstawę decyzji adresowanej do obywateli, jeśli organ je wydający tak postanowi.
  17. 17.Uchwały Rady Ministrów mają charakter:

    • a)wewnętrzny,
    • b)powszechnie obowiązujący,
    • c)powszechnie obowiązujący, jeśli organ je wydający tak postanowi.
  18. 18.Upoważnienie do wydania rozporządzenia musi:

    • a)określać wytyczne dotyczące treści aktu,
    • b)zawierać informacje dotyczące terminu jego wydania,
    • c)przewidywać okres jego obowiązywania
  19. 19.Warunkiem wejścia w życie rozporządzenia jest:

    • a)podanie w dowolny sposób jego treści do wiadomości publicznej,
    • b)ogłoszenie w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej,
    • c)ustanowienie vacatio legis.
  20. 20.Wszystkie akty prawne powszechnie obowiązujące:

    • a)zawierają postanowienia określające to, do kiedy dany akt będzie stosowany,
    • b)zawierają klauzulę dotycząca wejścia w życie,
    • c)mogą być stosowane przed ich ogłoszeniem.
  21. 21.Dniem wejścia w życie rozporządzenia ministra:

    • a)może być dzień ogłoszenia tego aktu w Monitorze Polskim Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli ważny interes państwa wymaga natychmiastowego wejścia w życie aktu normatywnego i zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie,
    • b)może być dzień ogłoszenia tego aktu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli ważny interes państwa wymaga natychmiastowego wejścia w życie aktu normatywnego i zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie,
    • c)może być tylko 14 dzień od dnia ogłoszenia tego aktu, bowiem krótszy termin naruszałby zasady demokratycznego państwa prawnego.
  22. 22.Wnioskowanie a maiori ad minus oznacza, że:

    • a)jeżeli komuś wolno więcej, to tym bardziej wolno mu mniej,
    • b)jeżeli komuś zakazane jest mniej, to tym bardziej samym zakazane jest więcej,
    • c)nie można wprowadzać rozróżnień, tam gdzie ustawa ich nie wprowadza.
  23. 23.Wnioskowanie a minori ad maius oznacza, że

    • a)jeżeli komuś wolno więcej, to tym bardziej wolno mniej,
    • b)jeżeli komuś zakazane jest mniej, to tym bardziej zakazane jest więcej,
    • c)nie można wprowadzać rozróżnień, tam gdzie ustawa ich nie wprowadza.
  24. 24.Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa:

    • a)ustawa,
    • b)rozporządzenie,
    • c)zarządzenie ministra.
  25. 25.Akty prawa miejscowego ustanawia:

    • a)Sejm,
    • b)organ samorządu terytorialnego,
    • c)Senat.
  26. 26.Zasady oraz tryb zawierania umów międzynarodowych określa:

    • a)ustawa,
    • b)rozporządzenie,
    • c)zarządzenie Ministra Spraw Zagranicznych.
  27. 27.Do ustalania powszechnie obowiązującej wykładni ustaw umocowany jest:

    • a)Sąd Najwyższy,
    • b)Trybunał Konstytucyjny,
    • c)żaden z powyższych organów.
  28. 28.Reguły wnioskowań a contrario oznaczają:

    • a)wnioskowanie z podobieństwa,
    • b)wnioskowanie z przeciwieństwa,
    • c)wnioskowanie przez analogię.
  29. 29.Wykładnia celowościowa polega na odwołaniu się do:

    • a)celu przepisu,
    • b)umiejscowienia przepisu w akcie prawnym,
    • c)zakresu zastosowania przepisu.
  30. 30.Normy prawne bezwzględnie obowiązujące określane są jako:

    • a)ius cogens,
    • b)ius dispositivum,
    • c)semiimperatywne.
  31. 31.Na gruncie prawa podatkowego pierwszeństwo ma wykładnia:

    • a)systemowa,
    • b)językowa,
    • c)celowościowa.
  32. 32.Zasada clara non sunt interpretanda oznacza, że:

    • a)poddaje się interpretacji każdy przepis,
    • b)nie interpretuje się przepisu, jeżeli nie budzi wątpliwości,
    • c)każdą interpretację przepisu należy uzasadnić.
  33. 33.Zasada lege non distinguente oznacza, że:

    • a)ustawa danego działania nie zakazuje, a więc jest dozwolone,
    • b)w procesie wykładni przepisu nie można wprowadzać rozróżnień tam, gdzie ich ustawa nie wprowadza,
    • c)nie można naruszać zasady proporcjonalności.
  34. 34.Do zadań Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy:

    • a)podejmowanie uchwał mających moc zasad prawnych,
    • b)sprawowanie nadzoru nad działalnością wojewódzkich sądów administracyjnych, w tym rozpoznawanie środków odwoławczych od ich orzeczeń,
    • c)podejmowanie uchwał wyjaśniających zagadnienia prawne.
  35. 35.Uchwała Rady Gminy zmieniająca stawki podatku od nieruchomości została wydana w czerwcu 2015 r. i została opublikowana 14 lipca 2015 r. Nowe stawki podatku będą mogły być zastosowane:

    • a)od 15 lipca 2015 r.,
    • b)od 1 sierpnia 2015 r.,
    • c)od 1 stycznia 2016 r.
  36. 36.W razie sprzeczności prawa krajowego (ustawy, rozporządzenia) z jasnym i bezwarunkowym przepisem dyrektywy unijnej:

    • a)na dyrektywę może się powołać wyłącznie podatnik (jednostka) wywodząc z niej prawa,
    • b)na dyrektywę może się powołać zarówno podatnik (jednostka) wywodząc z niej prawa, jak i organ podatkowy nakładając na podatnika obowiązki,
    • c)dyrektywa nie może naruszać prymatu ustawy i nie ma wówczas zastosowania.
  37. 37.Rozporządzenie unijne:

    • a)obowiązuje w Polsce bezpośrednio i ma charakter powszechnie obowiązującego źródła prawa,
    • b)wymaga uprzedniej implementacji w prawie krajowym,
    • c)nie wiąże jednostek, a jedynie organy administracji rządowej.
  38. 38.Dniem wejścia w życie ustawy podatkowej jest:

    • a)dzień podpisania ustawy przez Prezydenta RP,
    • b)dzień opublikowania ustawy w Dzienniku Ustaw,
    • c)dzień wskazany w ustawie.
  39. 39.Umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie:

    • a)ma pierwszeństwo przed przepisami ustawy i rozporządzenia,
    • b)ma pierwszeństwo stosowania przed przepisami ustawy i rozporządzenia, ale mogą się na nią powołać tylko podatnicy, a nie organy podatkowe,
    • c)nie ma pierwszeństwa, ani przed ustawą, ani przed rozporządzeniem.
  40. 40.Minister Finansów może wydawać rozporządzenia:

    • a)tylko na podstawie szczegółowego upoważnienia ustawowego, nie przekraczając jego zakresu,
    • b)jeśli upoważni go do tego Prezes Rady Ministrów,
    • c)także bez podstawy ustawowej, jeśli zagrożona jest realizacja ustawy budżetowej

Pytania otwarte (część ustna)

46 poz.

  1. 1.Bezpośrednie stosowanie norm konstytucyjnych.
  2. 2.Rodzaje i hierarchia metod wykładni prawa podatkowego.
  3. 3.Utrata mocy obowiązującej przepisu prawa.
  4. 4.Unormowania Konstytucji RP odnoszące się do tworzenia prawa podatkowego.
  5. 5.Relacje pomiędzy umowami w sprawie unikania podwójnego opodatkowania a krajowym prawem podatkowym.
  6. 6.Vacatio legis ustawy podatkowej.
  7. 7.Wyroki „interpretacyjne” Trybunału Konstytucyjnego – istota, skutki prawne, znaczenie w praktyce podatkowej.
  8. 8.Skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność przepisu ustawy podatkowej z Konstytucją RP lub ratyfikowaną umową międzynarodową.
  9. 9.Skarga konstytucyjna – wymogi formalne, podmioty uprawnione do reprezentowania podatnika przed Trybunałem Konstytucyjnym, praktyczne możliwości wykorzystania w toku wykonywania czynności doradcy podatkowego.
  10. 10.Pytanie prawne sądu administracyjnego co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją RP, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą – tryb składania, rola doradcy podatkowego, skutki procesowe.
  11. 11.Rola ustaw i rozporządzeń w systemie źródeł prawa podatkowego.
  12. 12.Możliwości skorzystania z przepisów Konstytucji RP w codziennej praktyce doradcy podatkowego, przy prowadzeniu spraw podatkowych.
  13. 13.Ustawa jako źródło obowiązku podatkowego.
  14. 14.Rozporządzenia wykonawcze w prawie podatkowym – cel wydania i zakres.
  15. 15.Rola umów międzynarodowych w prawie podatkowym – proszę wskazać przedmiot regulacji umów międzynarodowych w polskim prawie podatkowym.
  16. 16.Pojęcie prounijnej wykładni przepisów prawa. Jakich przepisów podatkowych w Polsce może ona dotyczyć.
  17. 17.Relacje pomiędzy prawem krajowym a prawem unijnym.
  18. 18.Rola orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przy wykładni i stosowaniu przepisów polskiego prawa podatkowego.
  19. 19.Definicja legalna – pojęcie i znaczenie na gruncie prawa podatkowego.
  20. 20.Reguły rozwiązywania kolizji przepisów prawa.
  21. 21.Znaczenie zasady „niedziałania prawa wstecz” na gruncie prawa podatkowego.
  22. 22.Związek prawa podatkowego z prawem cywilnym w procesie wykładni prawa.
  23. 23.Analogia „legis” i analogia „iuris” – zakres stosowania w prawie podatkowym.
  24. 24.Znaczenie wykładni językowej w procesie wykładni prawa podatkowego.
  25. 25.Prawo precedensowe w prawie podatkowym.
  26. 26.Dopuszczalność odrzucenia wyników wykładni językowej w procesie wykładni prawa podatkowego.
  27. 27.Specyfika wykładni umów międzynarodowych dotyczących spraw podatkowych.
  28. 28.Uzupełniające środki interpretacji w rozumieniu konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów w wykładni przepisów prawa podatkowego.
  29. 29.Znaczenie zagranicznych materiałów interpretacyjnych (poglądy doktryny, orzecznictwo, informacje o praktyce działania organów podatkowych) w procesie wykładni umów o unikaniu podwójnego opodatkowania i innych przepisów międzynarodowego prawa podatkowego.
  30. 30.Proszę scharakteryzować praktyczne konsekwencje wielojęzyczności prawa unijnego przy dokonywaniu jego wykładni.
  31. 31.Proszę scharakteryzować pojęcie wykładni historycznej w prawie podatkowym.
  32. 32.Znaczenie i zakres zastosowania zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika.
  33. 33.Znaczenie terminologii ustaw „niepodatkowych” w procesie wykładni przepisów prawa podatkowego.
  34. 34.Proszę wyjaśnić, co oznaczają pojęcia: wnioskowanie a maiori ad minus, a minori ad ma ius oraz a contrario.
  35. 35.Proszę przedstawić, jaką funkcję w systemie źródeł europejskiego prawa podatkowego pełni dyrektywa, biorąc pod uwagę m.in. przedmiot regulowania i zakres obowiązywania dyrektywy.
  36. 36.Proszę przedstawić, jaką funkcję w systemie źródeł europejskiego prawa podatkowego pełni rozporządzenie, biorąc pod uwagę m.in. przedmiot regulowania i zakres obowiązywania rozporządzenia.
  37. 37.Komentarz do Modelowej Konwencji OECD w sprawie podatku od dochodu i majątku (znaczenie Komentarza, zakres jego obowiązywania, moc wiążąca).
  38. 38.Wytyczne OECD w zakresie cen transferowych – charakter prawny i znaczenie w praktyce stosowania prawa podatkowego.
  39. 39.Sprzeczność ustawy podatkowej z dyrektywą unijną – skutki prawne.
  40. 40.Skutki rozbieżności między wersjami językowymi umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.
  41. 41.Zasady ogólne prawa unijnego jako źródło prawa podatkowego.
  42. 42.Znaczenie tzw. utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych w procesie wykładni przepisów prawa podatkowego.
  43. 43.Uchwały rad gmin jako źródło prawa podatkowego – zakres regulacji.
  44. 44.Skutki błędu legislacyjnego, który uniemożliwia podatnikowi obliczenie wysokości należnego do zapłaty podatku.
  45. 45.Pytanie prejudycjalne do TSUE – tryb składania, rola doradcy podatkowego, skutki procesowe.
  46. 46.Karta Praw Podstawowych – znaczenie przy rozstrzyganiu spraw podatkowych.